Antyki: sekretarzyk, sekretera, schreibkomoda, czyli dawne meble do pisania

2017-04-22 0:42

Antyki pełniące funkcję mebli do pisania na ogół kojarzą się wyłącznie z przepastnymi biurkami wspartymi na dwóch szafkach, wykwintnymi sekretarzykami oraz niewielkimi stolikami. Na przestrzeni wieków mebli tego rodzaju wykształciło się jednak znacznie więcej.

Spis treści

  1. Antyki, starocie i stylowe meble do pisania
  2. Antyczne biurka na szafkach i na nogach
  3. Biurka damskie, meble do pisania dla pań
  4. Więcej o antykach: oglądaj galerie zdjęć!

Antyki, starocie i stylowe meble do pisania

Najdawniejsze znane meble do pisania to średniowieczne pulpity o ukośnym blacie i, rzecz jasna, stoły. W epoce renesansu i baroku stoły do pisania niewiele różniły się od stołów jadalnianych – oprócz mniejszych rozmiarów na ogół wyróżniał je jedynie staranniej wykończony blat. I to nie było jednak regułą, bo w wiekach dawnych stoły gabinetowe bywały przykrywane suknem tak jak stoły jadalniane – obrusem. Reliktem tej tradycji wciąż jeszcze bywają stoły komisji wyborczych, egzaminacyjnych i konkursowych, obowiązkowo przykrywane  zieloną materią.

Antyczne biurka na szafkach i na nogach

Z połączenia zalet stołu do pisania i komody służącej do przechowywania materiałów i przyborów piśmienniczych w XVII wieku narodziło się biurko – mebel z blatem opartym na szafkach z szufladami. Sprzęty tego typu, zwłaszcza gdy miały pełnić funkcje reprezentacyjne i unaoczniać prestiż posiadacza, opracowywano bardziej dekoracyjnie niż wcześniejsze stoły. Ich formy wcielały kolejne zmiany meblarskich mód – od kolejnych odsłon baroku, przez rokoko, różne oblicza klasycyzmu, styl Ludwika Filipa, historyzm i eklektyzm, po prądy modernistyczne: secesję, art deco, styl Bauhausu i modernizm powojenny.

Styl lat 60. Poznaj powojenny modernizm! >>

Warto w tym miejscu dodać, że choć popularnie spotykane także dziś biurka w duchu eklektyzmu, secesji i art deco mają szafki sięgające od podłogi do blatu, w XVII i XVIII stuleciu na ogół miały nogi sięgające co najmniej do połowy wysokości mebla (typ bureau Mazarin oraz bureau du Roi Louis XV; to ostatnie z blatem zamykanym pod cylindryczną pokrywą). Jednocześnie typ bureau ministre, z rzędem szuflad ukrytych w szerokości oskrzyni, wcielał klasyczną formę stołu do pisania.

Biurka – starocie i antyki. Co warto kupić? >>

Popularne na rynku antyków i staroci są ikoniczne meble do pisania – sekretarzyki i sekretery, w różnych odmianach stylistycznych wytwarzane od co najmniej XVII wieku po połowę wieku XIX, a następnie reprodukowane w niezliczonych egzemplarzach w okresie historyzmu i eklektyzmu. Warto w tym miejscu przypomnieć, czym oba meble się od siebie różnią. Otóż sekretarzyk to rodzaj biurka z nadstawką (z przestrzenią na nogi pomiędzy szafkami dźwigającymi blat), zaś sekretera to typ komody z odkładaną klapą, która kryje szufladki, po otwarciu zaś – na ogół wsparta na wysuwanych podporach – służy za przestrzeń do pracy.

Antyczne czy po prostu stare sekretarzyki i sekretery reprezentują zarówno wszystkie style dawne w meblarstwie, jak i – co mniej oczywiste – na równi z biurkami odzwierciedlają  przemiany estetyczne XX wieku – od secesji, przez styl Bauhausu i art deco, po styl lat 50., 60. i 70. Istnieje jednak typ mebla do pisania charakterystyczny właściwie tylko dla jednej epoki. Otóż pragmatyczny Biedermeier zrodził odpowiedni do niewielkich mieszkań, a zwłaszcza do kawalerskich pokoi typ schreibkommode. Szrajbkomoda, jak zwykło się spolszczać jej nazwę, to quasi-komoda, w której jednak górną szufladę zastępuje uchylna klapka kryjąca wysuwany blat oraz zespół przegródek i szufladek na dokumenty oraz przybory piśmiennicze.

Biurka damskie, meble do pisania dla pań

Odrębną grupę mebli do pisania wśród antyków i staroci stanowią biurka damskie. Te niewielkich rozmiarów sprzęty dzielą się na dwie grupy. Pierwszą tworzą meble przeznaczone bezpośrednio do pisania oraz przechowywania listów i dokumentów, drugą – te służące przede wszystkim pielęgnacji urody,  ale wykorzystywane również w celach piśmienniczych.  Dawne biureczka pierwszego typu to przede wszystkim drobniejsze formy sekretarzyków, sekreter i stolików do pisania (na ogół wykończone wykwintniej i dekorowane bardziej bogato niż meble wykonywane na potrzeby panów), a także bonheur de dame. To ostatnie na ogół miało formę drobnych rozmiarów (blat np. 60x40 cm) stolika z szufladą oraz nadstawką z przegródkami i szufladkami, zamykaną klapą lub roletą. Odłożona poziomo klapa tworzyła dodatkową powierzchnię do pisania; w przypadku mebli z roletą temu samemu służył często wysuwany blacik.

Drugi typ damskich biureczek to przede wszystkim klasyczna toaletka, której liczne szufladki i schowki mogły pomieścić nie tylko kosmetyki i biżuterię, lecz także mniej lub bardziej sekretne listy. Ponadto coiffeuse – analogiczny mebel, zgodnie z nazwą służący układaniu fryzur, którą to czynność ułatwiało trójdzielne lustro z ruchomymi częściami skrajnymi. Wreszcie – poudreuse, w dawnej Polsce znana jako pudreza. Mebel ten najczęściej miał postać prostokątnego stolika z rozkładanym na boki blatem i lustrem pod klapą w środkowej części oraz z licznymi schowkami pod linią blatu. Jak sama nazwa wskazuje, pierwotnie, tzn. w XVII wieku, pudreza służyła do przechowywania przyborów do pudrowania twarzy oraz powszechnie używanych w tym okresie białych peruk. W XIX wieku ponownie doceniono walory tego mebla, bardziej niż toaletka wielofunkcyjnego – po zamknięciu klapy z lustrem i odłożonych na bok blatów mebel mieszczący kosmetyki, listy i inne skarby właścicielki wyglądał jak klasyczne biurko czy stolik.

Więcej o antykach: oglądaj galerie zdjęć!

Nasi Partnerzy polecają

Materiał Partnerski

Materiał sponsorowany

Materiał Partnerski

Materiał sponsorowany

Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE