Doświetlanie roślin doniczkowych w domu: jak i czym doświetlać rośliny doniczkowe zimą? 

2020-11-17 9:56 Barbara Ruppel
Oświetlanie roślin
Autor: nikkytok/GettyImages Młody pomidor oświetlany lampa LED emitującą światło czerwone i niebieskie

Zima to dla roślin doniczkowych dość trudny czas. Wysokie temperatury w mieszkaniu, niewielka wilgotność powietrza i przede wszystkim niedobór światła słonecznego utrudniają roślinom wzrost i kwitnienie, mogą nawet doprowadzić do ich usychania i wywoływać choroby. Istnieje sposób, by pomóc roślinom przetrwać zimę – możemy je doświetlić sztucznym światłem. Jak to zrobić? Jakie światło dla roślin jest najlepsze? Czy możemy wykorzystać zwykłe lampy? Sprawdzamy!

Doświetlanie roślin – dlaczego warto to robić?

Wiemy, że brak światła słonecznego może negatywnie odbić się na naszym zdrowiu – to właśnie jesienią i zimą cierpimy na niedobór witaminy D. Rośliny są w jeszcze gorszym położeniu, ponieważ bez odżywczych promieni słonecznych nie może dojść do fotosyntezy.

Fotosynteza, czyli proces przekształcania wody i dwutlenku węgla w glukozę, jest istotnym procesem nie tylko dla roślin (to wtedy tworzy się ich pokarm), ale i dla ludzi. Podczas fotosyntezy dochodzi do rozpadu wody na wodór i tlen – to właśnie wtedy ten życiodajny gaz jest uwalniany do atmosfery.

By pomóc roślinom zimą, możemy ustawić je blisko okna (szczególnie korzystne będą okna wschodnie i południowe). Ale to nie jedyny sposób. Rośliny zimą możemy doświetlić również za pomocą sztucznego światła. Oczywiście, doświetlanie roślin doniczkowych będzie różnić się w zależności od gatunku – niektóre z roślin wolą ciemniejsze stanowiska, inne potrzebują dużo światła. Dlatego, zanim zaczniemy doświetlanie ich lampami, warto dowiedzieć się, w jakich warunkach czuja się one najlepiej. To, co jest dobre dla paproci nie sprawdzi się na przykład dla palmy lub innej, tropikalnej rośliny.

Światło dla roślin – jakie jest najlepsze, a jakiego unikać?

Jakie światło dla roślin jest najlepsze? Czy zwykła lampka oświetlająca roślinę wystarczy, by wspomóc jej wzrost i kwitnienie? Zacznijmy od wyboru światła. Niestety, nie każde światło jest dla roślin odpowiednie. By się rozwijać, rośliny potrzebują pełnego widma światła, ale gdy dostęp do niego jest ograniczony, najkorzystniejsze mogą się okazać szczególnie dwie barwy: niebieska i czerwona.

Zawarte w roślinach barwniki (chlorofil a i b) pochłaniają najwięcej światła niebieskiego i czerwonego. Dlaczego akurat taka barwa światła jest dla roślin atrakcyjna?

Światło niebieskie pobudza rozwój liści, poprawia ich grubość, pomaga w otwieraniu aparatów szparkowych rośliny i pozytywnie wpływa na kwitnienie. Co więcej, hamuje wydłużanie pędów i pozytywnie wpływa na wygląd rośliny, dlatego okazy doświetlane światłem niebieskim będą niższe, bardziej zwarte, ich łodyga grubsza i silniejsza, a ich liście będą mięsiste, ciemnozielone.

Światło czerwone pobudza i przedłuża proces kwitnienia, pomaga w zawiązywaniu owoców i nasion. Dzięki czerwonemu światłu rośliny zakwitną, wydadzą owoce, a także zawiążą nasiona.

Zwykłe białe światło nie będzie najlepszym wyborem, jeśli planujemy doświetlanie roślin, ponieważ, gdy dociera do rośliny jest momentalnie odbijane. Dlatego odradza się doświetlanie roślin doniczkowych zwykłymi żarówkami domowymi.

Czym doświetlać rośliny? Jaka lampa do roślin jest najlepsza?

Rośliny doniczkowe możemy doświetlać lampami fluorescencyjnymi (tradycyjne świetlówki), energooszczędnymi świetlówkami kompaktowymi lub lampami LED. Te ostatnie cieszą się obecnie największą popularnością, ponieważ są nie tylko energooszczędne, ale bardzo precyzyjnie doświetlają roślinę, są dla nich bezpieczne i nie nagrzewają się (a więc nie poparzą rośliny jak zwykłe żarówki, z których korzystamy w domu).

Doświetlanie roślin w domu lampą LED emitującą światło czerwone i niebieskie to najlepsza opcja. W tego typu żarówkach diod czerwonych jest zazwyczaj więcej (nawet 2 razy więcej!), ale zanim kupimy żarówkę emitującą niebiesko-czerwone światło, zastanówmy się, na jakim efekcie nam najbardziej zależy. Jeśli zależy nam na kwitnieniu i owocowaniu rośliny, wykorzystajmy modele z przewagą czerwonego światła. Jeśli natomiast chcemy wzmocnić roślinę, wybierzmy żarówkę z przewagą niebieskiego światła. Możemy również zaopatrzyć się w żarówki, które jednocześnie pobudzają roślinę do kwitnienia i ją wzmacniają, w takich modelach stosunek światła niebieskiego do czerwonego wynosi zazwyczaj 7:10.

Jak doświetlić rośliny doniczkowe?

Lampy emitują większe lub mniejsze ilości ciepła, zależnie od mocy żarówki. Dlatego należy umieścić je w takiej odległości od rośliny, by nie poparzyły liści. Doświetlanie roślin doniczkowych przynosi najlepsze efekty, gdy strumień światła skierowany jest na roślinę z góry, a nie pod kątem - rośliny mają tendencję do przechylania się w stronę światła.

Pojedyncze, średniej wielkości rośliny oświetlajmy z odległości ok. 20 cm. Grupę mniejszych roślin możemy doświetlić z góry z odległości 20-80 cm, w zależności jak mocna jest żarówka. Duże rośliny doświetlajmy z dwóch stron, najlepiej z odległości 80-200 cm. Pamiętajmy, by nie przesadzić z doświetlaniem roślin – dziennie wystarczy im 8-10 godzin światła.