Piękne rośliny mogą urozmaicić każde wnętrze, szczególnie wtedy, gdy mają tak egzotyczny wygląd jak oplątwy (tillandsie). Do tego rodzaju zalicza się ponad 500 gatunków, ale tylko kilka z nich może być uprawiana w naszych mieszkaniach. Większość oplątw to epifity, czyli rośliny zasiedlające konary drzew, zagłębienia w skałach lub powalone pnie. Ich system korzeniowy jest w zaniku lub nie ma go w ogóle, gdyż oplątwy czerpią wodę i substancje odżywcze z powietrza, a korzeni używają jedynie jako elementu mocującego. W zależności od gatunku oplątwy preferują bardziej (oplątwy o zielonych liściach) lub mniej wilgotne środowisko (oplątwy o szarych liściach) i mogą mieć postać zwisających pędów lub zwartych rozet liściowych.

Oplątwy w mieszkaniu: uprawa

Oplątwy można uprawiać w doniczkach lub bez podłoża, np. na konarach. Bez względu jednak na formę uprawy, wszystkim oplątwom należy zapewnić odpowiednią temperaturę (latem ok. 20-25°C, zimą 15-18°C  dla gatunków zielonych i ok. 10-15°C dla gatunków szarych) oraz dostatecznie dużą wilgotność powietrza. W przeciwnym razie oplątwy zaczną chorować, a nawet zamierać. Uprawiając oplątwy w mieszkaniu warto też pamiętać, że są to rośliny z rodziny bromeliowatych, dlatego kiedy przekwitają ich główna rozeta zamiera, a w jej miejsce pojawia się klika rozetek potomnych. Oplątwy w zależności od gatunku można uprawiać w doniczkach, terrariach, szklanych kulach lub przytwierdzać je (za pomocą żyłki lub nietoksycznego kleju silikonowego) do konarów, kawałków kory, ciekawych głazów, a nawet umieszczać w muszlach. Takie kompozycje są dekoracyjne i zajmują mało miejsca, łatwo więc je wyeksponować nawet w miejscu, gdzie nie mamy wolnego miejsca na postawienie tradycyjnej doniczki.

Oplątwy: polecane gatunki dla początkujących

  • Oplątwa modra: Tillandsia cyanea

Jednym z najczęściej spotykanych w uprawie w mieszkaniu gatunków oplątwy jest Tillandsia cyanea czyli oplątwa modra, która ma postać luźnej, dużej rozety złożonej z wąskich, długich, wywijających się na zewnątrz liści. Jej dodatkową ozdobą są bardzo atrakcyjne, liliowo-fioletowe kwiatostany złożone z ułożonych dachówkowo barwnych liści przykwiatkowych oraz nietrwałych, fioletowo-niebieskich kwiatów. Oplątwy zakwitają w różnych terminach, jednak najczęściej wiosną lub jesienią. Oplątwa modra to jedna z nielicznych oplątw, które można uprawiać w doniczce. Nie wolno jej jednak sadzić w zwykłej ziemi kwiatowej, tylko w specjalnym podłożu, w którego skład wchodzi głównie torf i mech torfowiec. Ziemia musi być lekka i przepuszczalna, gdyż w ciężkiej i mokrej, delikatne korzenie oplątwy szybko zgniją. Oplątwa modra pochodzi z tropikalnej i wilgotnej strefy klimatycznej, dlatego przez cały rok powinna mieć zapewnioną dość wysoką temperaturę (latem 20-25°C, zimą 15-18°C), sporo rozproszonego światła i bardzo wilgotne powietrze. Pomimo iż oplątwa modra jest uprawiana w pojemniku, podczas podlewania wodę należy wlewać w zagłębienie rozety liściowej, a nie do doniczki. Trzeba też pamiętać o częstym zraszaniu powietrza (nawet 2-3 razy w tygodniu) oraz ustawieniu donicy na podstawce z wilgotnymi kulkami keramzytu. Dobrym rozwiązaniem jest również uprawa oplątwy w pobliżu odkrytego akwarium lub umieszczenie jej w ciepłym, jasnym i wilgotnym oknie kwiatowym.

  • Tillandsia ionantha

Kolejnym popularnym gatunkiem oplątwy jest Tillandsia ionantha. Ta malutka, osiągająca zaledwie kilka centymetrów oplątwa ma postać rozłożystej rozety, złożonej z kilkunastu krótkich, sztywnych, wygiętych na zewnątrz liści, pokrytych delikatnymi, szarymi włoskami. Pojawiające się latem kwiaty są niewielkie i mają fioletowo-czerwoną barwę. Tuż przed kwitnieniem, kolor liści zmienia staje się czerwony. Tillandsia ionantha to roślina pochodząca z bardziej suchego klimatu niż poprzedni gatunek, dlatego wymaga mniej wody i zniesie trochę bardziej suche powietrze. Roślina preferuje też inny zakres temperatur, które powinny wynosić ok. 20-25°C latem i 10-15°C zimą. Przez cały rok oczekuje też bardzo dużo rozproszonego światła. Ten gatunek oplątwy nie posiada korzeni, dlatego może być umieszczany na konarach lub w muszlach.

  • Oplątwa brodaczkowa: Tillandsia usneoides

Najbardziej oryginalną z oplątw spotykanych w mieszkaniach jest oplątwa brodaczkowa - Tillandsia usneoides. Roślina nie wytwarza korzeni i ma postać długich, szarych, zwisających, cienkich, rozgałęzionych pędów, pokrytych niewielkimi, srebrzysto-szarymi listkami oraz maleńkimi łuskami. Doskonale prezentuje się zawieszona na konarach lub gałęziach. Oplątwa brodaczkowa powinna mieć zapewniony dostęp do bardzo dużej ilości światła, podwyższonej wilgotności powietrza oraz zróżnicowanych temperatur zimą (ok. 12-15°C) i latem (20-25°).

Oplątwy w mieszkaniu: podlewanie

Domowa uprawa oplątw nie zawsze jest łatwa, dlatego przed zakupem roślin, warto dokładnie poznać ich oczekiwania. Do najczęściej popełnianych błędów uprawowych należy zbyt częste podlewanie, niedostosowanie warunków uprawy do wymagań gatunku (zbyt niska wilgotność powietrza, zbyt mało światła, nieodpowiednia temperatura, nadmierna wilgotność podłoża), zraszanie roślin twardą wodą, a także nabłyszczanie liści. Oplątwy należą do roślin, które mogą przystosować się do różnych warunków, ale na poważne błędy uprawowe reagują dość zdecydowanie, np. zahamowaniem kwitnienia (zbyt mało światła), obsychaniem końcówek liści (zbyt niska wilgotność), gniciem korzeni (za dużo wody w podłożu), a także pojawieniem się szkodników (np. tarczniki lub wełnowce) lub chorób (np. szara pleśń).