Smak i aromat przygotowywanej kawy zależy w głównej mierze od sposobu jej parzenia. Na rynku można spotkać dwa rodzaje ekspresów do kawy, różniące się między sobą przede wszystkim systemem parzenia. Są to ekspresy: ciśnieniowy i przelewowy.

Ekspresy przelewowe

Elementy. By przygotować w takim ekspresie kawę, trzeba do pojemnika na kawę – zwanego niekiedy komorą zasypową – włożyć filtr i wsypać odpowiednią ilość kawy. Pojemnik, w który wkładamy filtr z kawą, może być obrotowy, podwieszany lub wysuwany. Do parzenia kawy w ekspresach przelewowych najczęściej używa się filtrów papierowych. Jednak każde urządzenie wyposażone jest w trwały filtr siatkowy. 
Zbiornik na wodę ma skalę – jedną lub dwie. Na skali mogą być zaznaczone pojemności odpowiadające małej lub dużej filiżance albo ich wielokrotności. 
Ze zbiornika woda pobierana jest do komory grzewczej, w której jest gotowana. Wrzątek rurką doprowadzany jest do pojemnika z kawą. Napar ścieka do dzbanka przez otwór w komorze. Dzbanek najczęściej wykonany jest z żaroodpornego szkła. Spotyka się również dzbanki – termosy. Pod dzbankiem znajduje się płyta grzewcza – dzięki niej kawa nie stygnie.
Funkcje. W niektórych urządzeniach można wybrać moc smaku kawy. Dzieje się to dzięki odpowiedniej synchronizacji czasu parzenia i temperatury wody. Można zatem z tych samych ziaren kawy przygotować napar mocny lub średni.
Sterowanie. W większości ekspresów przelewowych sterowanie pracą ogranicza się do włączenia przycisku włącz-wyłącz. Niektóre mogą mieć funkcję mocy kawy, a także kontrolki informujące użytkownika o zbierającym się w komorze grzewczej kamieniu. 
Ekspresy przelewowe są nie tylko proste w obsłudze, ale też stosunkowo niedrogie. Dostępne są w różnych kolorach i stylistyce. Są też wśród nich urządzenia zsynchronizowane na przykład z czajnikiem bezprzewodowym.
Konserwacja. Przed czyszczeniem urządzenia należy je odłączyć od prądu. Do usuwania kamienia gromadzącego się w komorze grzewczej służą odpowiednie środki; większość zdejmowanych elementów ekspresu można myć w zmywarce – dzbanek, pojemnik na kawę, trwały filtr; nie wolno całego urządzenia zanurzać w wodzie; obudowę najlepiej czyści się wilgotną szmatką z łagodnym środkiem czyszczącym. Jeśli dzbanek na kawę i pojemnik mają kształt klepsydry – dłużej utrzymuje się w nich aromat parzonej kawy.

Ekspresy ciśnieniowe

W tych urządzeniach zastosowano nie tylko zupełnie odmienny system parzenia kawy, ale też inny, bardziej skomplikowany system pracy. Są to również urządzenia posiadające znacznie więcej funkcji niż ekspresy przelewowe. 
Elementy. Wszystkie ekspresy ciśnieniowe zawierają zbiornik na zimną wodę ze wskaźnikiem jej poziomu, komorę zaparzacza, a czasem podgrzewaną płytkę na dzbanek. Dodatkowo mogą mieć również: komorę na ziarna kawy z młynkiem – by można było tuż przed parzeniem zemleć kawę, pojemnik na zużytą kawę, kratkę ściekową i programator pracy.  
Sposób parzenia. W ekspresach ciśnieniowych stosuje się różne sposoby parzenia. W jednych zainstalowana pompa wytwarza ciśnienie, pod którym woda wtłaczana jest do pojemnika z filtrem, w którym jest kawa, a stamtąd – do filiżanki. W innych pojemnik z kawą wiruje i przesiąka przez niego wtłaczana pod ciśnieniem woda. W jeszcze innych wykorzystuje się parę wodną jako element tłoczący wodę. 
Termostat. W ekspresach ciśnieniowych są zazwyczaj dwa termostaty – jeden utrzymuje temperaturę kawy, drugi odpowiednią temperaturę pary wodnej. 
Funkcje. W ekspresie ciśnieniowym można parzyć kawę ekspresso (małą, mocną i aromatyczną), kawę o średniej mocy i umiarkowanym aromacie, często także kawę capuccino. Odpowiednie dysze, w które może być wyposażony ekspres, służą do spieniania mleka lub jedynie podgrzewania kawy.   
Programatory. Mają różny wygląd, ale spełniają takie same funkcje. Są sterowane ręcznie lub automatycznie. Dzięki nim można ustawić m.in. moc naparu zależnie od wielkości filiżanki i rodzaju parzonej kawy oraz liczbę porcji. Na niektórych jest wskaźnik zalegania kamienia, funkcja jego usuwania, czasem istnieje nawet możliwość odwapnienia wody wlanej do parzenia. Zapalona lampka może sygnalizować brak wody lub jej zbyt niską temperaturę.