Sztukateria znana już była starożytnym Grekom i Rzymianom. Powtarzali w nich kształty elementów nośnych budynków, jak kolumny, zwieńczenia, dekoracje ścienne, gzymsy czy belki, używali też ozdobnych motywów organicznych i geometrycznych tworząc aranżację wnętrz. Zostały ponownie odkryte w XV wieku dzięki znaleziskom w rzymskiej rezydencji cesarza Nerona.

Dekoracje ścienne kiedyś i dziś

W epoce baroku, który lubował się w bogactwie dekoracji rzeźbiarskiej w aranżacji wnętrz i na fasadach, sztukaterie zyskały wielką popularność. Lekkie elementy wykonane ze stiuku z powodzeniem zastępowały drogie kamienne rzeźby.

Dekoracje ścienne: sztukateria

Technika prawie się nie zmieniła od czasów starożytności, jednak obecnie zamiast stiuku, czyli mieszanki piasku marmurowego, wapnia i gipsu, sztukateria formowana jest z gipsu ceramicznego. Najpierw powstaje model. Tu mistrz sztukatorski musi wykazać się zdolnościami rzeźbiarskimi. Potem tworzy się formę do wielokrotnego użycia, która jest negatywem modelu.

Mocowane na gips elementy sztukaterii takie jak pilastry (płaskie filary przyścienne), gzymsy, rozety pokrywa się środkami utwardzającymi, a po zagruntowaniu higroskopijnego tworzywa - maluje na dowolny kolor. Dekoracja ścienna spaja się ze ścianą w monolit, który po latach uzyska jednakową patynę.
Sztukateria daje możliwość obcowania ze sztuką, która niegdyś zarezerwowana była tylko dla wybranych, dziś staje się coraz bardziej dostępna. Wzrost popularności sztukaterii to nie tylko kwestia mody, okazuje się bowiem, że wnętrza wykończone w ten sposób uzyskują o 10-20% wyższą wartość na rynku nieruchomości.

Dekoracje ścienne: sztukateria a niestosowność

Jeśli zamontujemy cokoły przy podłodze, pokój zyska stabilność. Gzymsy przy suficie nie tylko zamykają kompozycję wnętrza, jako rama obrazu, ale mogą też je optycznie podwyższać lub obniżać. Tu ważna jest ich masa i to, w jakim stopniu przykrywają płaszczyzny. Oderwanie gzymsu od ściany i podświetlenie go spowoduje, że niski sufit poszybuje w górę.

Dekoracje ścienne: jak ożywić ścianę

Płaska ściana jest martwa, a dopiero wprowadzenie podziałów nada jej fakturę i wywoła efekt głębi. Linie poziome obniżają wysoki pokój, pionowe zaś nadają strzelisty charakter. Prostokątne fragmenty ścian w sztukatorskim obramieniu wypełnione tipiserią, tapetą, a nawet pomalowane farbą w innym odcieniu niż na pozostałych ścianach, stworzą iluzje wnęk. Pasy gipsowych ornamentów mogą podzielić pomieszczenie albo eksponować jego fragment. Są też sposobem na wykończenie krawędzi na styku ścian i drzwi czy okien. Umiejętnie położona sztukateria może optycznie zredukować krzywizny ścian.