Kupując dany obraz kierujemy się zazwyczaj wewnętrznym głosem i artystycznym smakiem. Powody chęci posiadania konkretnego płótna również są zróżnicowane: zaspokajamy wewnętrzną potrzebę posiadania cennego dzieła, chęć częstego nań spoglądania,. A czasem obraz budzi w nas tak żywe emocje, że nie możemy przejść obok niego zwyczajnie, obojętnie. Zdarza się i tak, że znajdujemy się w posiadaniu obrazu nie koniecznie najwyższej klasy lub nie do końca odpowiadającego naszym gustom, stanowiącego jednak rodzinny skarb i cenną emocjonalnie pamiątkę, co wzbogaca obraz o sentymentalną wartość dodaną.W każdej z tych sytuacji stajemy w końcu przed pytaniem: w co i jak obraz oprawić?

Jak dobrać ramę do obrazu: kryteria doboru ramy

Często obrazy nabywamy oprawione już w ramy, szczególnie gdy zakupu dokonaliśmy na aukcji sztuki czy w antykwariatach. Nie zawsze są to jednak trafione propozycje. Chcąc jak najlepiej dobrać ramę do obrazu, zacząć winniśmy od istoty samego obrazu. Technika, gatunek i styl malarski dzieła są tu najważniejszymi czynnikami, które musimy wziąć pod uwagę przy wyborze odpowiedniej ramy. Rozpatrując kryterium techniki malarskiej, zwrócić musimy uwagę na materiał, na którym wykonano obraz. Jeśli jest to obraz wykonano na płótnie, wymaga ramy profesjonalnej, o odpowiedniej głębokości, dopasowanej do grubości krosien podobrazia. Jeśli obraz namalowano na płycie lub desce, rama powinna być odpowiednio mniej głęboka. Dla rycin i grafik na kartonie i papierze przewidziane są oprawy za szkłem, najlepiej w cienkiej iwąskiej, srebrzonej lub neutralnie czarnej bądź białej, ramce opracowanej na prosto. Kryterium gatunku malarskiego jest bardziej wymagające. Musimy rozróżnić, czy do czynienia mamy z malarstwem rodzajowym, pejzarzem, nokturnem, portretem czy dziełem abstrakcyjnym. Naczelną zasadą przy doborze ram do obrazu jest zasada ramy dla obrazu, a nie obrazu dla ramy. Obraz czy oprawiane dzieło nie może być przytłoczone ramą. Przeciwnie. Rama powinna wydobyć z obrazu to, co najcenniejsze. powinna ułatwiać jego kontemplację. Uprzyjemniać patrzenie na obraz. Rama musi być niejako w cieniu obrazu czy dzieła. Szczególnie ważne jest to przy oprawie portretu, który - jak się przyjęło - jako jedyny winien być prezentowany bezwzględnie z ramą. Krajobrazy, wieczorne nokturny, pejzarze i portrety doskonale prezentują się w złoconych, profilowanych, lekko fazowanych i ornamentowanych ramach. Im wcześniejsze dzieło, tym ramy mogą być bardziej zdobne, nieco głębsze, przypominające wykończeniem liście akantu. Również małe pejzarze i widoczki lepiej prezentują się w szerokich, bogatych ramach. Dzięki nim bowiem zyskują na wielkości. Obrazy o większym formacie z przedstawieniami batalistycznymi jak i historyzujące portrety pełnych postaci, zasługują na rozrzeźbione, czasem złocone, dość szerokie obramowanie. Dla sztuki współczesnej i abstrakcyjnej, najlepsza rama to taka, której praktycznie nie widać. Prosta, pozbawiona zdobień, w neutralnej kolorystyce (najlepiej o ton jaśniejsza bądź o ton ciemniejsza od dominującej barwy dzieła). Płótna z malarstwem nowoczesnym zazwyczaj bronią się same, a wszelkie ramy jedynie zakłucają pożądany odbiór dzieła. Kierując się zaś kryterium stylu malarskiego w doborze ram do obrazu, pod uwagę bierzemy nie tylko określenie stylu i epoki powstania dzieła (określamy styl: historyzm, impresjonizm, realizm, surrealizm, kubizm, symbolizm itd.), ale także kompozycję obrazu oraz jego kolorystykę. Rama obrazu powinna wydobywać jego potencjał. Nie może dominować barwą i strojnością nad oprawionym przedstawieniem. Dobrze jest dobierać ramy w tonacji ciepłej, do obrazu w któym dominują ciepłe odcienie. I odwrotnie - obraz zbudowany z barw chłodnych winien być oprawiony w ramę o równie chłodnej kolorystyce. Złocone ramy są klasyką, zazwyczaj dobrze się sprawdzają i są dość uniwersalne. Równie uniwersalne są drewniane ramy bez złoceń. Zapewniają większe skupienie oka na dziele sztuki, nie rozpraszają.

Jak dobrać ramę do obrazu: otoczenie obrazu

Pamiętajmy, że oprawiony obraz nie jest oderwanym od wnętrza, niezależnym bytem. Powinien - jako całość - komponować się ze stylem i charakterem wnętrza. Warto, przed wyborem ramy do obrazu, zastanowić się nad obraniem najlepszego miejsca dla naszego obrazu. Uwzględnijmy wówczas i kąt padania światła dziennego na obraz za dnia, i miejsce, z którego będziemy chcieli obraz podziwiać (sofa, narożnik, fotel?). Ważna jest też wysokość, na jakiej zawiśnie obraz. W zależności od tego, z jakiej pozycji będziemy chcieli go oglądać (siedzącej czy stojącej), ulokujmy obraz na wysokości naszych oczu. To zapewni nam optymalne i najdoskonalsze przebywanie z dziełem sztuki we własnym domu. Następnie rozważmy kolorystykę ścian. Obrazy klasyków lub stylizowane, oprawione w bardziej ornamentalne ramy (złoto lub drewno) bardzo dobrze wyglądają na ciemnych ścianach (kolor butelkowej zieleni, czerni, czerwonego wina), choć koniecznie wymagają wówczas dedykowanego oświetlenia (montowanego najczęściej ponad ramą obrazu - w sprzedaży są tzw. lampy obrazowe). Złota rama doskonale oddziela wówczas przedstawienie na obrazie od otoczenia, co pozwala na dostrzeżenie większej ilości szczegółów. Sztula nowoczesna zdecydowanie najlepiej wygląda na monochromatycznym, jasnym tle bieli.

Jeśli mimo wszystko na prawdę nie wiemy, która rama będzie najodpowiedniejsza dla naszego obrazu, wybierzmy tę najmniej dekoracyjną: neutralną, spokojną i skromną. Pamiętajmy: to rama jest dla obrazu, nie obraz dla ramy.