Podłoga drewniana. Jak ją konserwować

W trakcie użytkowania na podłogę trafia wszystko: kurz, piasek, woda, a także substancje chemiczne. Jest więc ona moczona, narażona na ścieranie oraz zaplamienie. Dlatego dobrze jest zabezpieczyć drewniane podłogi, by jak najrzadziej konieczna była ich renowacja. Do wyboru jest kilka rodzajów powłok ochronnych przeznaczonych do drewna. Najpopularniejsze są lakiery, choć coraz częściej korzystamy też z olejów i wosków do drewna.

Drewniane podłogi
Drewniane podłogi
Drewniane podłogi

Bejce do drewna

Bejce używane są do zmiany zabarwienia surowego drewna, ponieważ wnikają w głąb materiału. Dzięki nim drewno staje się podobne do gatunków szlachetniejszych (mahoniu, palisandru, orzecha, hebanu). W dawniej stosowanych bejcach wodnych lub spirytusowych barwnik rozpuszczony był odpowiednio w wodzie lub alkoholu. Wyparły je łatwiejsze w nakładaniu bejce, w których nośnikiem barwnika jest spoiwo akrylowe lub alkidowe, co zapewnia łatwiejsze i bardziej równomierne zabarwienie drewna.

Lazury do drewna

Lazury to preparaty zawierające większe niż bejce ilości spoiwa, czyli żywic syntetycznych, takich jak w farbach i lakierach, nie tworzą one jednak jednolitej powłoki na powierzchni, lecz wnikają w głąb drewna. Lazury zmniejszają nasiąkliwość drewna, a jednocześnie umożliwiają jego naturalne oddychanie, bo przepuszczają parę wodną na zewnątrz.

Lakiery tworzą na powierzchni drewna powłoki chroniące je przed wilgocią, promieniami UV i uszkodzeniami mechanicznymi. Większość jest bezbarwna i przezroczysta. Ich nałożenie podkreśla naturalny rysunek słojów i walory dekoracyjne drewna.
Oprócz bezbarwnych można kupić także transparentne lakiery koloryzujące, które zmieniają barwę materiału, najczęściej na taką, jaką mają szlachetne gatunki drewna, lub radykalnie odmieniają kolor (według wzornika producenta lub wzoru dostarczonego przez klienta). Ze względu na rodzaj rozpuszczalnika i spoiwa wyróżniamy:

  • lakiery rozpuszczalnikowe – rozcieńczane rozpuszczalnikiem organicznym: spirytusowe, nitrocelulozowe, olejno-żywiczne, poliuretanowe, żywiczne chemoutwardzalne
  • lakiery wodorozcieńczalne – akrylowe, poliuretanowo-akrylowe i poliuretanowe, które tworzą trwałą powłokę po odparowaniu wody.

Te drugie, choć mniej odporne na ścieranie (ale za to dość elastyczne), nie wydzielają podczas malowania drażniących substancji chemicznych oraz nieprzyjemnego zapachu (do ich rozcieńczenia i umycia narzędzi służy woda).

Lakiery do drewna

Lakiery akrylowe są stosunkowo tanie i mało toksyczne, nie zmieniają zabarwienia drewna, ale cechuje je mała odporność na ścieranie. Stosuje się je na podłogi w pomieszczeniach o niewielkim natężeniu ruchu, na przykład sypialniach, pokojach dziecięcych. Wodne lakiery poliuretanowe i poliuretanowo-akrylowe są bardziej odporne na ścieranie (sprawdzą się w salonach, pokojach dziennych itp.). Właściwości tych drugich zależą od proporcji obu składników - te, które zawierają więcej poliuretanu, są twardsze (to wyroby dosyć drogie).

Lakiery poliuretanowe (rozpuszczalnikowe) są bardzo twarde i odporne na ścieranie. Jednoskładnikowe utwardzają się pod wpływem wilgoci z powietrza, zaś do dwuskładnikowych należy dodać utwardzacz. Te ostatnie ze względu na dużą twardość i niewielką elastyczność wymagają sztywnego i stabilnego podłoża – odpowiednia będzie np. posadzka drewniana, przyklejana na całej powierzchni (parkiet czy mozaika). Lakiery jednoskładnikowe nie są tak twarde jak dwuskładnikowe, ale za to mniej toksyczne. Środki poliuretanowe nadają się do podłóg w pomieszczeniach o dużej intensywności ruchu, takich jak hole lub salony. Przed ich użyciem należy zastosować lakier podkładowy, ponieważ powodują ciemnienie drewna.

Lakiery olejne, olejno-żywiczne i żywiczne zawierają oleje (schnące lub półschnące), żywice naturalne lub syntetyczne, rozcieńczalniki i dodatki, na przykład przyspieszające schnięcie. Mają niewielką twardość i odporność na ścieranie, więc można je stosować do lakierowania podłóg w pomieszczeniach o małym natężeniu ruchu. Elastyczne lakiery olejno-żywiczne nadają się do lakierowania posadzek w pomieszczeniach z ogrzewaniem podłogowym.

Lakiery nitrocelulozowe produkuje się na bazie nitrocelulozy, żywicy alkilowej i rozpuszczalników organicznych. Są twarde, dają się łatwo szlifować i szybko wysychają, ale charakteryzuje je mała dporność na wilgoć i działanie na przykład olejów. Stosuje się je jako lakiery podkładowe (zabezpieczające przed ciemnieniem drewna) pod lakiery rozpuszczalnikowe poliuretanowe i chemoutwardzalne. Przykładem podkładowego lakieru nitrocelulozowego jest popularny kapon. Podczas lakierowania wydzielają szkodliwe dla zdrowia substancje lotne, dlatego prace należy prowadzić, zachowując środki ostrożności i przy dobrej wentylacji.

Lakiery spirytusowe to roztwory naturalnych (kalafonia) lub syntetycznych żywic w alkoholu etylowym. Schną szybko (10-60 min), ale są bardzo mało odporne na działanie czynników atmosferycznych i uszkodzenia mechaniczne. Jednym z takich produktów jest politura, czyli rozcieńczony w etanolu roztwór żywicy (najczęściej szelaku), służący do uzyskiwania błyszczących powłok na powierzchni przedmiotów drewnianych. Politura jest trudna w aplikacji, dlatego najczęściej stosuje się ją do renowacji zabytkowych mebli.

Ocena: 0
Tekst: Anna Śmiałek Zdjęcia: Rafał Lipski, Mariusz Bykowski

POLECANE ARTYKUŁY